آقای مهندس

  • تاریخ : ۲۰ام بهمن ۱۳۹۷


ناصر قناعتی: سینما جایی برای بروز قهرمانان یک سرزمین است و ما در طول تاریخ و به خصوص در جنگ تحمیلی هشت ساله از این قهرمانان بسیار داشته ایم. ۲۳ نوجوان بسیجی که به دست بعثی ها دستگیر و مورد شکنجه واقع شدند و به اسارت رفتند، از جمله قهرمانان دوران جبهه و جنگ بوده است. فیلم سینمایی «بیست و سه نفر» به کارگردانی مهدی جعفری که تازه ترین محصول سازمان هنری رسانه ای اوج است، نمایشی از دلاوریهای این قهرمانان است. فیلم با توجه به سابقه سازنده اش، وجه مستند به خود گرفته و دوربین به کار رفته توسط جعفری با توجه به پیشینه وی کاملا در خدمت قصه تلخ و در عین حال شیرین داستان است. تلخ از این جهت که دشمنان چه کارها که برای رسیدن به مقاصد شوم خود انجام میدهند و شیرین از این بابت که چه دلاورمردانی در عرصه جهاد و مقاومت داشته ایم و خوشحال از اینکه چه مردم پایدار و مقاومی هستیم. نمونه اش همین بچه های کم سنی بود که وارد یک بازی ناخواسته شدند و مورد سوء استفاده تبلیغاتی صدام و همدستان غربی اش قرار گرفتند اما رشادت و مقاومت این بچه ها نقشه دشمنان را به هم زد.


سختی تولید فیلم بیست و سه نفر به  این علت است که از یک داستان واقعی می آید و شخصیتهایش حالا زنده هستند و حتی در زمان نمایش با بچه های بازیگر عکس یادگاری گرفتند. وقتی فیلمی براساس داستانی واقعی انجام میشود، حساسیتها درباره اش زیاد میشود. چون خیلی ها فیلمساز را با کوچکترین انحراف بابرچسب تحریف تاریخ مورد نقد قرار میدهند. از طرفی سینما مدیومی است که مختصات خاص خودش را دارد و برای اینکه فیلمی مورد توجه مخاطبان قرار بگیرد، لازم است تخیل وارد ماجرا شود و شخصیتها و موقعیتهایی در خدمت درام و قصه ساخته شود. به همین دلیل شرایط تولید یک فیلم سینمایی داستانی با فیلم مستند کاملا متفاوت است اما ارزش و اهمیت فیلم بیست و سه نفر به این برمی گردد که سازنده کار به خوبی فرق میان این دو مدیوم را فهمیده است. مهدی جعفری که قبلا مستندی هم از این اتفاق ساخته بود، با تبحر و مهارتی ارزشمند، قاب خود را با کمی فاصله نسبت به شخصیتهای قصه اش می بندد و با توجه به شناخت زیادی که نسبت به شخصیتهای واقعی ماجرا دارد، به اندازه کافی شخصیتها را برای مخاطب معرفی میکند.


کارگردان فیلم بیست و سه نفر در عین حال که به داستان منتشر شده از زندگی این نوجوانان وفادار میماند، به نفع درامی که میسازد، گاهی مواردی را در فیلم نمی آورد و گاهی هم داستانها را به شکل رقیق تری نشان میدهد. همه اینها موجب تولید فیلمی شد که نه تنها در جشنواره فجر بلکه در سینمای دفاع مقدس میتواند ماندگار شود. فیلمی بدون شعار و کاملا هنرمندانه توسط گروهی که کارشان را بلد هستند. در این میان یک داستان دومی هم به داستان بچه ها ضمیمه میشود و آن راز مبهم شخصیتی به نام ملاصالح قاری است که انقدر زندگی مرموز و پرفراز و نشیبی داشته که لازم است به تنهایی یک فیلم سینمایی جذاب برایش ساخته شود. جعفری در بیست و سه نفر بخشی از این شخصیت را برای مخاطبی که آشنایی قبلی با وی نداشت، باز کرد اما به نظر میرسد این دو نوع تلفیق میان زندگی نوجوانان در اسارت و زندگی ملا صالح گاهی نمیتوانند با هم هماهنگ شوند. با این حال فیلم سینمایی بیست و سه نفر یکی از بهترین فیلمهایی است که درباره قهرمانان ایران ساخته شد و به طور حتم میتواند الگوی مناسبی برای نوجوانان دوره ما باشد.